Кран жабдықтарына арналған жиілік түрлендіргіш

Кран жабдықтарына арналған жиілік түрлендіргіш

Жүк арбашасын, көтеру механизмін және кран көпірін қозғалысқа келтіретін электрқозғалтқыштар – кез келген кранның негізгі күштік элементтері. Әсіресе, көпірлі және мұнаралы крандарда ең үлкен жүктемені көтеру жетегі көтереді, сондықтан ол ерекше маңызды торап болып саналады.

Егер жетекті іске қосқанда жүктің селкілдеуі немесе түсуі байқалса, бұл жабдықтың тұрақсыз жұмысына меңзеуі мүмкін. Мұндай жағдайда жүйенің жұмысын тексеріп, қажет болғанда сенімді жиілік түрлендіргішке ауыстыру ұсынылады.

Неліктен заманауи жиілік түрлендіргішті таңдау маңызды

Шетелдік өндірістегі крандарда фазалық немесе көпжылдамдықты қозғалтқыштардан әлдеқашан бас тартылған. Олардың орнына жиілік түрлендіргішпен (ЖТ) басқарылатын асинхронды қозғалтқыштар келді. Бұл шешім келесі артықшылықтарды береді:

• икемді басқару мүмкіндігі;

• энергияны үнемдеу;

• жоғары сенімділік пен қауіпсіздік.

Шет елдерде жиілік жетектері стандартқа айналғанымен, отандық тәжірибеде олардың қолданылуы әлі де шектеулі. Алайда, өндірілетін электр энергиясының шамамен 65%-ын электрқозғалтқыштар тұтынады, ал жиілік түрлендіргішті енгізу энергия шығындарын едәуір қысқартуға мүмкіндік береді.

Кранға ЖТ орнатудың артықшылықтары

Заманауи жиілік түрлендіргіш мыналарды қамтамасыз етеді:

• электр энергиясының тұтынуын 30–40%-ға дейін төмендету;

• механизмдердің жұмсақ іске қосылуы мен тежеуі;

• жүктің селкілдеуін және шайқалуын жою;

• жүктің қажетті биіктікте дәл тоқтауын қамтамасыз ету;

• іске қосу кезінде қозғалтқышты алдын ала магниттеу;

• тежегіштер мен құлыптау жүйелерінің жұмысын бақылау;

• қашықтан басқару және автоматтандыру жүйелерін (АСУ) енгізу;

• кран жұмысының жалпы сенімділігін арттырып, қызмет ету мерзімін ұзарту.

Ескі жабдықтарға ЖТ орнату – күрделі жаңғырту барысында – де елеулі жақсартулар береді.

Жиілік түрлендіргіштің жұмыс принципі

Жиілік түрлендіргіш – электр желісі мен қозғалтқыш арасындағы «ақылды» басқару құрылғысы. Басқарудың екі негізгі түрі бар:

1. Скалярлық басқару

Ең кең таралған әрі қолжетімді түрі. Басқару жиілік пен кернеудің шамасын өзгерту арқылы жүзеге асады. Бұл іске қосу моменті мен қуатты реттеуге мүмкіндік береді. Жүктеме моменті мен қозғалтқыш білігіндегі қарсылық арасындағы тұрақты қатынас сақталады. Скалярлық басқару жиілікті 40 есеге дейін өзгертуге мүмкіндік береді – бұл кран жұмысы үшін жеткілікті.

2. Векторлық басқару

Дәлдігі жоғары әрі техникалық жағынан күрделі әдіс. Басқару статор тогының фазасын өзгерту арқылы жүзеге асады, бұл біліктегі моментті дәл басқаруға мүмкіндік береді. Векторлық басқару 1000 есеге дейінгі жиілік өзгерісі диапазонында тұрақты жұмыс істей алады, бірақ жабдықтың қымбаттығына байланысты кран техникасында сирек қолданылады.